Khi nhắc đến kinh tế Việt Nam, hình ảnh một quốc gia tăng trưởng nhanh chóng, một trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới thường hiện lên đầu tiên. Tuy nhiên, báo cáo “Triển vọng Việt Nam 2026” của KPMG tiết lộ một sự thật ngầm: các động lực tăng trưởng cốt lõi đang dịch chuyển theo những cách mà ít nhà quan sát nào lường trước được.
Những hiểu biết này được chắt lọc từ báo cáo toàn diện của KPMG, phân tích các động lực kinh tế mới của Việt Nam. Bài viết này tập trung vào năm xu hướng có tác động mạnh mẽ và ít được dự đoán nhất, hé lộ bức tranh đa sắc hơn về tương lai kinh tế Việt Nam.
Mục lục
Cuộc “Đại Sáp Nhập”: Việt Nam Đang Vẽ Lại Bản Đồ Kinh Tế
Từ ngày 1/7/2025, Việt Nam chính thức tổ chức lại các đơn vị hành chính cấp tỉnh, giảm từ 64 xuống còn 34. Theo báo cáo, mục tiêu của bước đi này là mở rộng không gian phát triển, giảm rào cản liên vùng và sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực quốc gia.
Đây là thay đổi không chỉ về địa giới mà còn là sự chuyển biến trong tư duy chiến lược: hình thành các “siêu vùng kinh tế” có trọng tâm rõ ràng. Bắc Bộ phát triển công nghệ cao và tài chính, Nam Bộ hướng đến sản xuất thông minh và tài chính quốc tế, còn miền Trung tập trung vào du lịch, logistics và hóa dầu.
Đội Nhà Tăng Tốc: Các Nhà Đầu Tư Nội Địa Dẫn Dắt Làn Sóng M&A
Năm 2024, các nhà đầu tư trong nước chiếm tới 50% tổng giá trị các thương vụ M&A – đảo ngược hoàn toàn so với xu hướng năm 2023. Dù tổng giá trị thương vụ giảm 22%, sự trỗi dậy của khối nội địa cho thấy thị trường đang bước vào giai đoạn trưởng thành mới.
Doanh nghiệp Việt không còn chỉ là bên tiếp nhận dòng vốn ngoại mà đang chủ động tái cấu trúc, hợp nhất và mở rộng chiến lược. Đây là tín hiệu của một nền kinh tế nội lực hơn, sẵn sàng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Vượt Ngoài “Công Xưởng”: Việt Nam Dẫn Đầu Thế Giới Về Xuất Khẩu Sáng Tạo
Báo cáo Chỉ số Đổi mới Sáng tạo Toàn cầu (GII) 2025 ghi nhận: Việt Nam lần đầu đứng đầu thế giới về xuất khẩu hàng hóa sáng tạo. Thành tựu này khẳng định sự chuyển dịch từ sản xuất gia công sang các ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Để duy trì vị thế, Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư vào R&D, nhân lực chất lượng cao và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bền vững – những yếu tố giúp định hình lợi thế cạnh tranh dài hạn.
“Cởi Trói” Cho Kinh Tế Tư Nhân: Kỷ Nguyên Mới Cho Các Tập Đoàn Việt
Nghị quyết 68-NQ/TW (5/2025) và Nghị quyết 198/2025/QH15 đã khẳng định vai trò khu vực tư nhân là một động lực chính của tăng trưởng. Chính phủ đặt mục tiêu đến 2030 hình thành ít nhất 20 tập đoàn tư nhân có khả năng vươn tầm quốc tế.
Các chính sách hỗ trợ bao gồm: trợ cấp lãi suất 2%/năm cho dự án xanh, miễn thuế TNDN hai năm đầu cho startup sáng tạo, và khấu trừ 200% chi phí R&D. Đây là nền tảng để các “nhà vô địch Việt Nam” cạnh tranh bình đẳng với doanh nghiệp toàn cầu.
Căng Thẳng Mỹ–Trung: Một Cơ Hội Bất Ngờ Cho Việt Nam
Báo cáo xem căng thẳng Mỹ–Trung không chỉ là rủi ro mà còn là cơ hội giúp Việt Nam chiếm vị trí cao hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Khi các tập đoàn đa quốc gia đa dạng hóa sản xuất, Việt Nam nổi lên như điểm đến chiến lược.
Tuy vậy, thách thức là Việt Nam có thể bị cuốn vào các chính sách thuế quan nếu không kiểm soát chặt xuất xứ hàng hóa. Điều này buộc doanh nghiệp Việt phải tăng hàm lượng giá trị nội địa và phát triển chuỗi cung ứng trong nước bền vững hơn.
Kết luận
Câu chuyện kinh tế Việt Nam đang trở nên đa diện và chiến lược hơn bao giờ hết. Từ tái định hình không gian phát triển, trỗi dậy của nhà đầu tư nội, cho đến chuyển dịch toàn cầu trong sản xuất và chuỗi cung ứng – Việt Nam đang tự định hình bản sắc kinh tế mới.
Những biến động này mở ra một thập kỷ định hình lại vị thế quốc gia. Câu hỏi còn lại là: xu hướng nào sẽ tạo tác động sâu sắc nhất đến vị thế toàn cầu của Việt Nam trong thập kỷ tới.
Tham khảo: Vietnam Outlook 2026 – KPMG